Λεμφοίδημα και δέρμα

Όταν μιλάμε για τη θεραπεία του λεμφοιδήματος, συνήθως το μυαλό μας πηγαίνει στη λεμφική παροχέτευση, στην περίδεση και στα ενδύματα συμπίεσης.

Υπάρχει όμως ένας ακόμη παράγοντας εξίσου σημαντικός: η καθημερινή φροντίδα του δέρματος.

Στο λεμφοίδημα, το δέρμα δεν αποτελεί απλώς την εξωτερική επιφάνεια ενός πρησμένου άκρου. Είναι η πρώτη γραμμή άμυνας απέναντι στα μικρόβια και ταυτόχρονα ένας ιστός που, εξαιτίας της χρόνιας λεμφικής στάσης, γίνεται σταδιακά πιο ευάλωτος.

Ένα μικρό κόψιμο, μία ρωγμή από ξηροδερμία, μία μυκητίαση ανάμεσα στα δάχτυλα, ένα τσίμπημα εντόμου ή ακόμη και ένας μικρός τραυματισμός γύρω από το νύχι μπορεί να δημιουργήσει μία πύλη εισόδου για μικρόβια.

Σε έναν άνθρωπο χωρίς λεμφοίδημα αυτό μπορεί να περάσει εντελώς απαρατήρητο.

Σε ένα άκρο όμως με διαταραγμένη λεμφική κυκλοφορία μπορεί να αποτελέσει την αρχή μιας λοίμωξης του δέρματος, κυτταρίτιδας ή ερυσιπέλατος, η οποία με τη σειρά της μπορεί να επιδεινώσει σημαντικά το ίδιο το λεμφοίδημα.

Για τον λόγο αυτό η φροντίδα του δέρματος δεν είναι καλλυντική περιποίηση.

Είναι μέρος της θεραπείας.

Γιατί το δέρμα γίνεται πιο ευάλωτο στο λεμφοίδημα;

Το λεμφικό σύστημα έχει σημαντικό ρόλο τόσο στην απομάκρυνση του περίσσιου υγρού από τους ιστούς όσο και στην ανοσολογική άμυνα.

Όταν η μεταφορική ικανότητα του λεμφικού συστήματος μειωθεί, η λέμφος δεν απομακρύνεται αποτελεσματικά και αρχίζει να συσσωρεύεται στους ιστούς.

Στην αρχή αυτό γίνεται αντιληπτό κυρίως ως πρήξιμο.

Όταν όμως η κατάσταση παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα, δεν έχουμε πλέον μόνο περισσότερο υγρό.

Η χρόνια λεμφική στάση σχετίζεται με:

• επίμονη φλεγμονώδη δραστηριότητα,
• σταδιακή ίνωση των ιστών,
• πάχυνση του δέρματος,
• υπερκεράτωση,
• ξηρότητα,
• μειωμένη ελαστικότητα,
• βαθύτερες πτυχές του δέρματος,
• λεμφαγγειεκτασίες,
• και σε προχωρημένες περιπτώσεις διαρροή λέμφου προς την επιφάνεια.

Το δέρμα μπορεί επομένως να γίνει πιο σκληρό, πιο τραχύ και ταυτόχρονα πιο εύθραυστο.

Και εδώ βρίσκεται μία φαινομενική αντίφαση:

το δέρμα μπορεί να φαίνεται παχύ, αλλά ο προστατευτικός του φραγμός να είναι πιο ευάλωτος.

Γιατί μας ανησυχεί τόσο μία μικρή πληγή;

Το ακέραιο δέρμα λειτουργεί σαν ένα φυσικό «τείχος» απέναντι στα βακτήρια.

Όταν δημιουργηθεί μία ρωγμή ή μία μικρή πληγή, αυτό το προστατευτικό τείχος ανοίγει.

Μία τέτοια πύλη εισόδου μπορεί να δημιουργηθεί από:

• ξηροδερμία,
• μικρό κόψιμο,
• εκδορά,
• ξύσιμο,
• τσίμπημα εντόμου,
• κόψιμο κατά το ξύρισμα,
• τραυματισμό στην περιποίηση των νυχιών,
• φουσκάλα από παπούτσι,
• μυκητίαση ανάμεσα στα δάχτυλα,
• έγκαυμα,
• ηλιακό έγκαυμα,
• γρατζουνιά από ζώο ή φυτό.

Σε ένα άκρο με λεμφοίδημα η τοπική άμυνα δεν λειτουργεί τόσο αποτελεσματικά όσο σε έναν φυσιολογικό ιστό.

Για τον λόγο αυτό ακόμη και ένας μικρός τραυματισμός χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή.

Ο φαύλος κύκλος του λεμφοιδήματος και της λοίμωξης

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο που πρέπει να κατανοήσει ο ασθενής.

Το λεμφοίδημα αυξάνει την ευαισθησία του άκρου σε λοιμώξεις.

Μία λοίμωξη όμως προκαλεί φλεγμονή και μπορεί να προκαλέσει επιπλέον βλάβη στα ήδη επιβαρυμένα λεμφικά αγγεία.

Δημιουργείται λοιπόν ένας φαύλος κύκλος:

Λεμφοίδημα → ευάλωτο δέρμα → μικροτραυματισμός → λοίμωξη → μεγαλύτερη βλάβη του λεμφικού δικτύου → περισσότερο λεμφοίδημα.

Οι επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις είναι ιδιαίτερα επιβαρυντικές, καθώς μπορούν να οδηγήσουν σε σταδιακή επιδείνωση της κατάστασης.

Γι’ αυτό η πρόληψη της πρώτης αλλά και κάθε επόμενης λοίμωξης έχει τεράστια σημασία.

Ερυσίπελας και κυτταρίτιδα: μία επιπλοκή που χρειάζεται προσοχή

Μία από τις συχνότερες επιπλοκές του λεμφοιδήματος είναι η βακτηριακή λοίμωξη του δέρματος και των υποκείμενων ιστών.

Μπορεί να εμφανιστεί ως κυτταρίτιδα ή ερυσίπελας.

Ο ασθενής μπορεί να εμφανίσει:

• ξαφνική ερυθρότητα,
• αυξημένη θερμοκρασία στην περιοχή,
• πόνο ή έντονη ευαισθησία,
• γρήγορη αύξηση του πρηξίματος,
• αίσθημα καύσου,
• πυρετό,
• ρίγος,
• έντονη κακουχία,
• συμπτώματα που θυμίζουν γρίπη.

Η ερυθρότητα δεν είναι πάντα τόσο εύκολα ορατή σε όλους τους φωτότυπους δέρματος, επομένως η θερμότητα, ο πόνος, η ξαφνική αύξηση του οιδήματος και η γενική αδιαθεσία είναι επίσης πολύ σημαντικά σημεία.

Όταν υπάρχουν τέτοια συμπτώματα απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Η κυτταρίτιδα και ο ερυσίπελας δεν αντιμετωπίζονται απλώς με λεμφική μάλαξη ή περισσότερη περίδεση.

Πρόκειται για λοίμωξη που μπορεί να χρειαστεί αντιβιοτική θεραπεία και η φυσικοθεραπευτική αντιμετώπιση προσαρμόζεται προσωρινά ανάλογα με την κλινική εικόνα και τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού.

Η καθημερινή ενυδάτωση είναι βασικό μέρος της θεραπείας

Το ξηρό δέρμα χάνει την ελαστικότητά του και εμφανίζει πολύ ευκολότερα μικροσκοπικές ρωγμές.

Γι’ αυτό στο λεμφοίδημα θέλουμε το δέρμα να παραμένει μαλακό, εύκαμπτο και καλά ενυδατωμένο.

Η καθημερινή χρήση κατάλληλης ενυδατικής ή μαλακτικής κρέμας βοηθά:

• να διατηρηθεί ο προστατευτικός φραγμός του δέρματος,
• να περιοριστεί η ξηρότητα,
• να μειωθεί το ξεφλούδισμα,
• να περιοριστούν οι μικρές ρωγμές,
• να διατηρηθεί καλύτερη ελαστικότητα.

Προτιμώνται συνήθως προϊόντα κατάλληλα για ευαίσθητο δέρμα, χωρίς έντονα αρώματα ή ερεθιστικά συστατικά.

Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη κρέμα που είναι ιδανική για όλους. Η επιλογή εξαρτάται από τον τύπο και την κατάσταση του δέρματος.

Το σημαντικότερο είναι η συστηματική εφαρμογή.

Δεν περιμένουμε να «σκάσει» το δέρμα για να αρχίσουμε την ενυδάτωση.

Πότε εφαρμόζουμε την κρέμα;

Για έναν άνθρωπο που χρησιμοποιεί κάλτσα ή μανίκι συμπίεσης, μία πρακτική επιλογή είναι η ενυδατική να εφαρμόζεται το βράδυ, μετά την αφαίρεση του συμπιεστικού ενδύματος.

Έτσι έχει χρόνο να απορροφηθεί μέχρι την επόμενη εφαρμογή της συμπίεσης.

Αν χρησιμοποιηθεί πριν από την τοποθέτηση ενός ενδύματος συμπίεσης, πρέπει να έχει απορροφηθεί καλά και να ακολουθούνται οι οδηγίες που έχουν δοθεί για το συγκεκριμένο ένδυμα.

Καθημερινή υγιεινή του δέρματος

Το πάσχον άκρο πρέπει να πλένεται τακτικά με χλιαρό νερό και ήπιο προϊόν καθαρισμού.

Δεν χρειάζεται επιθετικός καθαρισμός.

Αντίθετα, η υπερβολική χρήση δυνατών σαπουνιών και προϊόντων που αφαιρούν τα φυσικά λιπίδια του δέρματος μπορεί να αυξήσει την ξηρότητα.

Μετά το πλύσιμο:

δεν τρίβουμε έντονα το δέρμα με την πετσέτα.

Το στεγνώνουμε απαλά, με ταμποναριστές κινήσεις.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το πολύ καλό στέγνωμα:

• ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών,
• ανάμεσα στα δάχτυλα των χεριών,
• μέσα σε βαθιές δερματικές πτυχές,
• κάτω από τον μαστό όταν υπάρχει λεμφοίδημα της περιοχής,
• σε κάθε περιοχή όπου μπορεί να παραμένει υγρασία.

Η συνεχής υγρασία προκαλεί διαβροχή του δέρματος και ευνοεί μυκητιάσεις και ερεθισμούς.

Τα πόδια χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή

Στο λεμφοίδημα του κάτω άκρου πρέπει να γίνεται καθημερινός έλεγχος του ποδιού.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η περιοχή ανάμεσα στα δάχτυλα.

Η μυκητίαση των ποδιών μπορεί να προκαλέσει:

• ξεφλούδισμα,
• κνησμό,
• μικρές ρωγμές,
• διαβροχή του δέρματος.

Οι ρωγμές αυτές μπορούν να αποτελέσουν πύλες εισόδου μικροβίων.

Γι’ αυτό η μυκητίαση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν ένα απλό αισθητικό πρόβλημα.

Πρέπει να αναγνωρίζεται και να θεραπεύεται έγκαιρα.

Στα μεσοδακτύλια διαστήματα πρέπει επίσης να αποφεύγεται η παραμονή υπερβολικής υγρασίας ή μεγάλης ποσότητας λιπαρής κρέμας όταν υπάρχει τάση για διαβροχή.

Προσοχή στα νύχια

Η περιποίηση των νυχιών πρέπει να γίνεται προσεκτικά.

Δεν κόβουμε βαθιά τις γωνίες και δεν τραυματίζουμε τα πετσάκια.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν υπάρχει:

• είσφρυση νυχιού,
• πάχυνση ή παραμόρφωση των νυχιών,
• μυκητίαση,
• δυσκολία του ασθενούς να βλέπει ή να φτάνει τα πόδια του.

Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι συχνά προτιμότερη η βοήθεια κατάλληλου επαγγελματία, ο οποίος πρέπει να γνωρίζει ότι ο ασθενής έχει λεμφοίδημα.

Τα σωστά παπούτσια προστατεύουν το δέρμα

Σε λεμφοίδημα κάτω άκρου ένα ακατάλληλο παπούτσι μπορεί να προκαλεί συνεχώς τριβή σε ένα συγκεκριμένο σημείο.

Αρχικά μπορεί να εμφανιστεί μόνο κοκκινίλα.

Στη συνέχεια όμως μπορεί να δημιουργηθεί:

• φουσκάλα,
• εκδορά,
• κάλος,
• τελικά πληγή.

Τα παπούτσια πρέπει επομένως να εφαρμόζουν σωστά και να μην πιέζουν το διογκωμένο άκρο.

Το περπάτημα χωρίς παπούτσια σε εξωτερικούς χώρους ή σε σημεία όπου υπάρχουν αιχμηρά αντικείμενα καλό είναι να αποφεύγεται.

Μικρό κόψιμο; Δεν το αγνοούμε

Ένα μικρό τραύμα δεν χρειάζεται πανικό.

Χρειάζεται όμως σωστή αντιμετώπιση.

Αν δημιουργηθεί ένα κόψιμο ή μία εκδορά:

1. καθαρίζουμε την περιοχή,
2. τη στεγνώνουμε προσεκτικά,
3. προστατεύουμε το τραύμα με κατάλληλο καθαρό επίθεμα όταν χρειάζεται,
4. παρακολουθούμε την περιοχή τις επόμενες ώρες και ημέρες.

Εάν εμφανιστούν αυξανόμενη ερυθρότητα, θερμότητα, πόνος, έκκριση ή απότομη αύξηση του οιδήματος, χρειάζεται αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας.

Τσιμπήματα εντόμων

Ένα τσίμπημα από κουνούπι μπορεί να φαίνεται αθώο.

Το πρόβλημα πολλές φορές δεν είναι μόνο το ίδιο το τσίμπημα αλλά και το ξύσιμο που ακολουθεί.

Το επαναλαμβανόμενο ξύσιμο μπορεί να ανοίξει το δέρμα.

Για τον λόγο αυτό, ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες:

• χρησιμοποιούμε κατάλληλο εντομοαπωθητικό,
• αποφεύγουμε το έντονο ξύσιμο,
• παρακολουθούμε την περιοχή αν εμφανίσει έντονη αντίδραση.

Κηπουρική και δουλειές του σπιτιού

Ένας άνθρωπος με λεμφοίδημα δεν πρέπει να φοβάται να χρησιμοποιήσει το άκρο του.

Η υπερπροστασία και η ακινησία δεν αποτελούν λύση.

Χρειάζεται όμως λογική πρόληψη.

Σε λεμφοίδημα άνω άκρου είναι χρήσιμο να χρησιμοποιούνται γάντια όταν υπάρχει κίνδυνος κοψίματος, για παράδειγμα:

• στην κηπουρική,
• στην επαφή με αγκάθια,
• σε ορισμένες εργασίες του σπιτιού,
• όταν χρησιμοποιούνται προϊόντα που μπορεί να ερεθίσουν το δέρμα.

Ο στόχος δεν είναι να περιορίσουμε τη ζωή του ασθενούς.

Ο στόχος είναι να περιορίσουμε τους περιττούς τραυματισμούς.

Ξύρισμα και αποτρίχωση

Τα μικροσκοπικά κοψίματα από το ξυραφάκι αποτελούν επίσης διακοπή του δερματικού φραγμού.

Όταν χρειάζεται ξύρισμα σε πάσχουσα περιοχή, μπορεί να προτιμάται μία μέθοδος που περιορίζει τον κίνδυνο τραυματισμού, όπως μία προσεκτικά χρησιμοποιούμενη ηλεκτρική ξυριστική μηχανή.

Μέθοδοι αποτρίχωσης που προκαλούν έντονο ερεθισμό ή τραυματισμό πρέπει να αξιολογούνται εξατομικευμένα.

Προστασία από τον ήλιο και τα εγκαύματα

Το ηλιακό έγκαυμα είναι ένας πραγματικός τραυματισμός του δέρματος.

Σε ένα άκρο με λεμφοίδημα πρέπει να το αποφεύγουμε.

Χρειάζεται:

• αντηλιακό υψηλής προστασίας,
• επανάληψη της εφαρμογής όταν απαιτείται,
• αποφυγή παρατεταμένης έκθεσης στον έντονο ήλιο,
• κατάλληλο προστατευτικό ρούχο όπου είναι πρακτικό.

Προσοχή χρειάζεται επίσης σε θερμικά εγκαύματα από:

• φούρνο,
• καυτές επιφάνειες,
• πολύ ζερό νερό,
• θερμοφόρες.

Η πολύ έντονη θερμότητα μπορεί επιπλέον να αυξήσει προσωρινά την αγγειοδιαστολή και το οίδημα σε ορισμένους ασθενείς.

Τι γίνεται όταν το δέρμα αρχίζει να σκληραίνει;

Στο χρόνιο, ανεπαρκώς ελεγχόμενο λεμφοίδημα το πρόβλημα σταδιακά παύει να είναι μόνο το υγρό.

Αναπτύσσεται ίνωση.

Το δέρμα και οι υποδόριοι ιστοί μπορεί να γίνουν:

• παχύτεροι,
• πιο σκληροί,
• λιγότερο κινητοί,
• περισσότερο τραχείς.

Μπορεί επίσης να παρουσιαστεί υπερκεράτωση ή μικρές θηλωματώδεις αλλοιώσεις.

Σε αυτή την περίπτωση μία ενυδατική κρέμα παραμένει σημαντική, αλλά φυσικά δεν αρκεί από μόνη της.

Χρειάζεται συνολική αντιμετώπιση του λεμφοιδήματος με:

• κατάλληλη συμπίεση,
• θεραπευτική άσκηση,
• εξειδικευμένη λεμφική παροχέτευση όταν ενδείκνυται,
• κινητοποίηση των ιστών,
• συστηματική φροντίδα του δέρματος,
• εκπαίδευση του ασθενούς.

Όταν το δέρμα «τρέχει» υγρό – λεμφόρροια

Σε πιο προχωρημένα περιστατικά μπορεί να εμφανιστεί λεμφόρροια.

Η πίεση μέσα στους ιστούς είναι τόσο αυξημένη ώστε λεμφικό υγρό βρίσκει διέξοδο προς την επιφάνεια.

Το δέρμα μπορεί να φαίνεται σαν να «ιδρώνει» διαυγές υγρό ή να υπάρχει συνεχής διαρροή από ένα μικρό σημείο.

Η κατάσταση αυτή χρειάζεται προσοχή.

Η συνεχής υγρασία:

• διαβρέχει το δέρμα,
• το κάνει ακόμη πιο εύθραυστο,
• μπορεί να μεγαλώσει το σημείο της βλάβης,
• αυξάνει τον κίνδυνο λοίμωξης.

Δεν αρκεί απλώς να σκουπίζουμε συνεχώς το υγρό.

Χρειάζεται κατάλληλη περιποίηση του δέρματος και του τραύματος, απορροφητικό υλικό και ταυτόχρονα αντιμετώπιση του ίδιου του οιδήματος από την ομάδα που παρακολουθεί το λεμφοίδημα.

Περιποίηση του δέρματος και συμπιεστική περίδεση

Η περίδεση και τα ενδύματα συμπίεσης είναι πολύτιμα για τη θεραπεία, αλλά πρέπει να συνδυάζονται με σωστή παρακολούθηση του δέρματος.

Κάθε φορά που αφαιρείται η περίδεση ή η κάλτσα/το μανίκι συμπίεσης είναι μία καλή ευκαιρία να ελέγξουμε ολόκληρη την περιοχή.

Ψάχνουμε για:

• καινούργια κοκκινίλα,
• φουσκάλες,
• πληγές,
• σημεία έντονης πίεσης,
• αλλαγή χρώματος,
• έντονη ξηρότητα,
• λεμφόρροια,
• ερεθισμό μέσα στις πτυχές.

Η συμπίεση πρέπει να βοηθά το άκρο και όχι να τραυματίζει το δέρμα.

Εάν ένα ένδυμα δημιουργεί επαναλαμβανόμενο τραυματισμό, γλιστρά, διπλώνει και δημιουργεί βαθιά αυλάκια ή δεν εφαρμόζει πλέον σωστά επειδή άλλαξαν οι διαστάσεις του άκρου, χρειάζεται επανεκτίμηση.

Και το ένδυμα συμπίεσης χρειάζεται φροντίδα

Δεν φροντίζουμε μόνο το δέρμα.

Φροντίζουμε και ό,τι έρχεται καθημερινά σε επαφή μαζί του.

Τα ενδύματα συμπίεσης πρέπει να διατηρούνται καθαρά σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή.

Ιδρώτας, υπολείμματα δέρματος και προϊόντων περιποίησης συγκεντρώνονται πάνω στο ύφασμα.

Ένα καθαρό ένδυμα είναι καλύτερο τόσο για την υγιεινή του δέρματος όσο και για τη σωστή λειτουργία του ίδιου του υλικού.

Μία καθημερινή ρουτίνα πέντε λεπτών

Η περιποίηση του δέρματος δεν πρέπει να φαίνεται στον ασθενή σαν ακόμη μία δύσκολη θεραπεία.

Μπορεί να γίνει μία απλή καθημερινή συνήθεια.

Το πρωί

Πριν από την εφαρμογή της συμπίεσης κοιτάζουμε το άκρο.

Ελέγχουμε για:

• κοψίματα,
• κοκκινίλες,
• φουσκάλες,
• πρήξιμο διαφορετικό από το συνηθισμένο,
• σημεία μυκητίασης,
• υγρό που διαφεύγει από το δέρμα.

Κατά τη διάρκεια της ημέρας

Προστατεύουμε το άκρο από:

• κοψίματα,
• εγκαύματα,
• τσιμπήματα,
• υπερβολική έκθεση στον ήλιο,
• παπούτσια ή ρούχα που τραυματίζουν το δέρμα.

Παράλληλα συνεχίζουμε να κινούμαστε φυσιολογικά και να ακολουθούμε το πρόγραμμα άσκησης και συμπίεσης που έχει δοθεί.

Το βράδυ

Όταν αφαιρεθεί το ένδυμα συμπίεσης:

1. εξετάζουμε το δέρμα,
2. πλένουμε όπου χρειάζεται,
3. στεγνώνουμε πολύ καλά,
4. ελέγχουμε δάχτυλα και πτυχές,
5. εφαρμόζουμε κατάλληλη ενυδατική κρέμα,
6. παρατηρούμε οποιοδήποτε καινούργιο σημείο.

Μερικά λεπτά καθημερινής φροντίδας μπορούν να αποτρέψουν μία επιπλοκή που διαφορετικά μπορεί να απαιτήσει πολύ μεγαλύτερη θεραπεία.

Τι δεν πρέπει να κάνουμε

Στο λεμφοίδημα καλό είναι να αποφεύγουμε:

• το έντονο τρίψιμο ξηρού δέρματος,
• το ξύσιμο,
• το τράβηγμα από πετσάκια,
• τα πολύ στενά παπούτσια,
• το περπάτημα ξυπόλυτοι σε επικίνδυνες επιφάνειες,
• τα πολύ καυτά μπάνια όταν αυξάνουν το οίδημα,
• την παρατεταμένη έκθεση σε πολύ υψηλή θερμοκρασία,
• την αδιαφορία απέναντι σε μία μυκητίαση,
• την αναμονή αρκετών ημερών όταν εμφανίζονται σαφή συμπτώματα λοίμωξης.

Και κυρίως:

δεν περιμένουμε μία μικρή πληγή να γίνει μεγάλη για να ασχοληθούμε μαζί της.

Ο ρόλος του φυσικοθεραπευτή

Η φροντίδα του δέρματος αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της ολοκληρωμένης αντιμετώπισης του λεμφοιδήματος.

Ο φυσικοθεραπευτής που ασχολείται με τη λεμφική αποκατάσταση δεν πρέπει μόνο να πραγματοποιεί λεμφική παροχέτευση και περίδεση.

Πρέπει να εκπαιδεύει τον ασθενή:

• να ελέγχει καθημερινά το άκρο,
• να αναγνωρίζει τις μεταβολές του δέρματος,
• να χρησιμοποιεί σωστά τα προϊόντα περιποίησης,
• να γνωρίζει πότε μία αλλαγή είναι αθώα και πότε απαιτεί ιατρικό έλεγχο,
• να προστατεύει το δέρμα χωρίς να φοβάται την καθημερινότητά του,
• να διαχειρίζεται σωστά τη συμπίεση.

Η εκπαίδευση του ασθενούς είναι εξαιρετικά σημαντική, επειδή το λεμφοίδημα αποτελεί συνήθως μία χρόνια κατάσταση.

Ο φυσικοθεραπευτής μπορεί να βρίσκεται δίπλα του για ένα μέρος της εβδομάδας.

Ο ασθενής όμως ζει με το λεμφοίδημά του 24 ώρες το εικοσιτετράωρο.

Γι’ αυτό πρέπει σταδιακά να αποκτήσει τις γνώσεις και την αυτοπεποίθηση που χρειάζονται για να προστατεύει το άκρο του.

Δεν χρειάζεται φόβος – χρειάζεται γνώση

Όλες αυτές οι οδηγίες δεν πρέπει να δημιουργούν την εντύπωση ότι ένας άνθρωπος με λεμφοίδημα πρέπει να φοβάται να κινηθεί, να ταξιδέψει, να μαγειρέψει, να περιποιηθεί τον εαυτό του ή να κάνει τις δραστηριότητες που αγαπά.

Το αντίθετο.

Ο στόχος της σωστής θεραπείας είναι να μπορεί να έχει μία όσο γίνεται πιο φυσιολογική και ενεργή ζωή.

Η σωστή ενημέρωση δεν δημιουργεί φόβο.

Δημιουργεί έλεγχο.

Ο ασθενής μαθαίνει να αποφεύγει τους περιττούς κινδύνους, να αναγνωρίζει γρήγορα μία αλλαγή και να αντιδρά εγκαίρως όταν πραγματικά χρειάζεται.

Συμπέρασμα

Η υγεία του δέρματος και ο έλεγχος του λεμφοιδήματος είναι άμεσα συνδεδεμένα.

Το ξηρό ή τραυματισμένο δέρμα μπορεί να ανοίξει την πόρτα σε μία λοίμωξη. Η λοίμωξη μπορεί με τη σειρά της να επιβαρύνει το λεμφικό σύστημα και να αυξήσει το οίδημα.

Γι’ αυτό η καθημερινή φροντίδα πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της θεραπείας.

Καθαρό δέρμα.

Καλό στέγνωμα.

Καθημερινή ενυδάτωση.

Προστασία από μικροτραυματισμούς.

Έγκαιρη θεραπεία μυκητιάσεων και πληγών.

Και άμεση αντίδραση όταν εμφανιστούν σημεία λοίμωξης.

Δεν πρόκειται για περίπλοκα μέτρα.

Πρόκειται όμως για μικρές καθημερινές κινήσεις που μπορούν να προλάβουν μεγάλες επιπλοκές.

Γιατί στο λεμφοίδημα, φροντίζοντας το δέρμα προστατεύουμε ταυτόχρονα και το λεμφικό σύστημα.