σκολίωση

Σκολίωση

Με τον όρο σκολίωση περιγράφουμε οποιαδήποτε πλάγια απόκλιση της σπονδυλικής στήλης (ΣΣ). Συναντάται στην θωρακική και οσφυϊκή μοίρα και μπορεί να έχει σχήμα S ή  C. (Εικ.1)

ΕΙΚ 1

 

Υπάρχουν δύο τύποι σκολίωσης, η οργανική και η μη οργανική ή λειτουργική σκολίωση. Η οργανική είναι μη αναστρέψιμη, υπάρχει πλάγια απόκλιση και στροφή της ΣΣ ίσως και προεξοχή της πρόσθιας επιφάνειας του θώρακα. (Εικ2)

ΕΙΚ 2

Το 85% των οργανικών σκολιώσεων προκαλούνται από άγνωστα αίτια (ιδιοπαθής σκολίωση), αλλά υπάρχει και ένα 15-20% που είναι αποτέλεσμα συγγενών ή επίκτητων νευρικών, μυϊκών ανωμαλιών (εγκεφαλική παράλυση, τραυματισμός νωτιαίου μυελού, ραχίτιδα κ.α).

Στη λειτουργική σκολίωση τα αίτια είναι η ύπαρξη ανισοσκελίας , η λάθος στάση ή ο σπασμός των σπονδυλικών μυών μετά από τραυματισμό ή κάποιο μυοσκελετικό πρόβλημα (π.χ κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου).

Με επίκυψη του ασθενή έως 90ο, προσδιορίζουμε αν η σκολίωση είναι οργανική ή λειτουργική. Στην οργανική εμφανίζεται προεξοχή στο ύψος της θωρακικής μοίρας, ενώ στην λειτουργική υπάρχει συμμετρία. (Εικ 3)

ΕΙΚ 3

 

Με ακτινογραφία της ΣΣ από τη γωνία Cobb (Εικ 4), που προκύπτει στο σημείο της κλίσης της ΣΣ εκτιμάται το μέγεθος της σκολίωσης. Γωνία μικρότερη από 10ο θεωρείται  φυσιολογική,  10ο-20ο  θεωρείται μικρή σκολίωση,  20ο-50ο μεσαία και πάνω από  50ο μεγάλη.

ΕΙΚ 4

Παρατηρώντας ένα σώμα με σκολίωση βλέπουμε πολλές ασυμμετρίες, όπως  στο επίπεδο των ώμων, των ωμοπλατών, στο ισχίο και την οσφυική περιοχή. Πιθανές πηγές πόνου είναι τα αποτελέσματα αυτών των ασυμμετριών, όπου στην πλευρά της κυρτότητας εμφανίζονται μυική κόπωση, συνδεσμικές βλάβες και αδύναμοι μύες που βρίσκονται συνεχώς σε τάση, ενώ στην πλευρά της κοιλότητας είναι πιθανό να υπάρξει ερεθισμός κάποιας νευρικής ρίζας (βλέπε Διαδραστικό χάρτη) στους  σπονδύλους που βρίσκονται στο κέντρο του κοίλου, όπως και βραχυσμένοι μύες.

Η αντιμετώπιση της σκολίωσης εξαρτάται από τη γωνία Cobb. Αν η γωνία είναι μικρότερη των 10ο συνήθως δεν χρειάζεται θεραπεία. Αν είναι από 10ο-20ο χρειάζεται παρακολούθηση για τυχόν επιδείνωση και αν υπάρξει χρειάζεται αγωγή. Από 20ο-30οη θεραπεία είναι συντηρητική και έως και 35ο έχουμε αρκετές πιθανότητες ίασης συντηρητικά, αλλά χρειάζεται στενή παρακολούθηση, ενώ αν είναι η γωνία πάνω από 50ο, συνιστάται χειρουργείο.

Η συντηρητική θεραπεία γίνεται με κηδεμόνες (π.χ. Boston, Milwaukee) (Eικ 5), με στόχο τη διάταση των μαλακών μορίων

ΕΙΚ 5

 

της κοίλης πλευράς και σταθεροποίηση της ΣΣ παθητικά, με θεραπευτικές ασκήσεις σκολίωσης και με τεχνικές κινητοποίησης (manual therapy), ώστε να αυξηθεί η κινητικότητα και η λειτουργικότητα της περιοχής. Οι διατάσεις των βραχυσμένων μυών, η ενδυνάμωση όλων των μυών του κορμού όπως και η κινησιοθεραπεία με σκοπό την σταθεροποίηση του κορμού, επιτυγχάνει πολύ καλά αποτελέσματα σε άτομα με σκολίωση. Ένα από τα πιο σημαντικά κομμάτια για να ολοκληρωθεί το πρόγραμμα της φυσικοθεραπείας, είναι η εκπαίδευση του ασθενούς να διατηρεί εργονομικές στάσεις στην καθημερινότητα του καθώς και  η εκμάθηση των ασκήσεων ώστε να γίνονται καθημερινά από τον ίδιο. Αν υπάρχει λειτουργική σκολίωση που οφείλεται σε ανισοσκελία, θα πρέπει να αποκατασταθεί η υψομετρική διαφορά με ειδικούς πάτους (πελματογράφημα) αν η διαφορά είναι μικρή ή ειδικά παπούτσια σε περίπτωση μεγάλης ανισοσκελίας.

 

Βιβλιογραφία:

Hans-Rudolf Weiss, Stefano Negrini, Manuel Rigo, Tomasz Kotwicki, Martha C Hawes, Theodoros B Grivas, Toru Maruyama, Franz LandauerScoliosis2006,1:5 (8 May 2006), Indications for conservative management of scoliosis (guidelines),  Methodology

Hans-Rudolf Weiss, Scoliosis2012,7:4 (25 January 2012) Physical therapy intervention studies on idiopathic scoliosis-review with the focus on inclusion criteria1, Review

Hans-Rudolf Weiss, Deborah Goodall Scoliosis2008,3:9 (5 August 2008) ,Rate of complications in scoliosis surgery – a systematic review of the Pub Med literature, Review

Keith M BagnallScoliosis2008,3:5 (2 February 2008) Using a synthesis of the research literature related to the aetiology of adolescent idiopathic scoliosis to provide ideas on future directions for success, Review

Marc A Asher, Douglas C BurtonScoliosis2006,1:2 (31 March 2006), Adolescent idiopathic scoliosis: natural history and long term treatment effects,  Review 

Stefano Negrini, Theodoros B Grivas, Tomasz Kotwicki, Toru Maruyama, Manuel Rigo, Hans Weiss, the members of the Scientific society On Scoliosis Orthopaedic and Rehabilitation Treatment (SOSORT)Scoliosis2006,1:4 (10 April 2006), Why do we treat adolescent idiopathic scoliosis? What we want to obtain and to avoid for our patients. SOSORT 2005 Consensus paper, Methodology

Stefano Negrini, Angelo G Aulisa, Lorenzo Aulisa, Alin B Circo, Jean de Mauroy, Jacek Durmala, Theodoros B Grivas, Patrick Knott, Tomasz Kotwicki, Toru Maruyama, Silvia Minozzi, Joseph P O’Brien, Dimitris Papadopoulos, Manuel Rigo, Charles H Rivard, Michele Romano, James H Wynne, Monica Villagrasa, Hans-Rudolf Weiss, Fabio Zaina Scoliosis2012,7:3 (20 January 2012), 2011 SOSORT guidelines: Orthopaedic and Rehabilitation treatment of idiopathic scoliosis during growth,  Methodology