Πονάτε στην εξωτερική πλευρά του αγκώνα όταν ανοίγετε ένα βάζο, όταν σηκώνετε μια σακούλα ή ακόμη και όταν κάνετε μια δυνατή χειραψία; Ίσως έχετε παρατηρήσει επίσης ότι η λαβή σας δεν είναι όπως πριν και ότι κινήσεις που παλαιότερα γίνονταν χωρίς δεύτερη σκέψη τώρα αρχίζουν να ενοχλούν.
Η έξω επικονδυλίτιδα, γνωστή και ως tennis elbow, είναι μία από τις συχνότερες αιτίες πόνου σε αυτή την περιοχή. Παρ’ όλο το όνομά της, οι περισσότεροι άνθρωποι που την εμφανίζουν δεν έχουν πιάσει ποτέ ρακέτα του τένις.
Πιο συχνά το πρόβλημα εμφανίζεται σταδιακά. Ο τένοντας δέχεται για ένα διάστημα μεγαλύτερο φορτίο από αυτό που μπορεί να διαχειριστεί και αρχίζει να αντιδρά. Μπορεί να έχει προηγηθεί περισσότερη δουλειά, αλλαγή στην άσκηση, χρήση εργαλείων, μια περίοδος με πολλές επαναλαμβανόμενες κινήσεις ή απλώς μια απότομη αύξηση της δραστηριότητας.
Στην αρχή ο πόνος μπορεί να είναι μικρός και να εμφανίζεται μόνο σε συγκεκριμένες κινήσεις. Αν όμως συνεχιστεί το ίδιο φορτίο χωρίς να δοθεί στον τένοντα η ευκαιρία να προσαρμοστεί, η ενόχληση μπορεί να γίνει επίμονη και να αρχίσει να επηρεάζει ακόμη και τις πιο απλές καθημερινές δραστηριότητες.
Τι είναι η έξω επικονδυλίτιδα;
Η έξω επικονδυλίτιδα αφορά τους τένοντες που καταφύονται στην εξωτερική πλευρά του αγκώνα και συμμετέχουν κυρίως στην έκταση του καρπού και των δακτύλων.
Για πολλά χρόνια η κατάσταση αυτή περιγραφόταν σαν μια απλή φλεγμονή. Γι’ αυτό άλλωστε διατηρήθηκε και η κατάληξη «-ίτιδα».
Στις χρόνιες περιπτώσεις όμως η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Συνήθως δεν έχουμε μπροστά μας μια κλασική ενεργή φλεγμονώδη διαδικασία. Ο τένοντας έχει υποστεί αλλαγές στη δομή και στην οργάνωση των ινών του μετά από επαναλαμβανόμενη φόρτιση, χωρίς να έχει προλάβει να προσαρμοστεί επαρκώς.
Με απλά λόγια, ο τένοντας δεν «χαλάει» επειδή χρησιμοποιήθηκε μία φορά περισσότερο.
Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν, για ένα διάστημα, αυτά που του ζητάμε να κάνει είναι περισσότερα από όσα μπορεί εκείνη τη στιγμή να αντέξει.
Γι’ αυτό και σήμερα συχνά χρησιμοποιούμε τον όρο έξω επικονδυλοπάθεια ή lateral elbow tendinopathy, ο οποίος περιγράφει καλύτερα αυτό που πραγματικά συμβαίνει στον τένοντα.
Δεν αφορά μόνο αθλητές. Τη βλέπουμε συχνά σε εργαζομένους, σε ανθρώπους που χρησιμοποιούν εργαλεία, σε άτομα που δουλεύουν πολλές ώρες με τα χέρια, αλλά και σε ασκούμενους που αύξησαν απότομα τα βάρη ή τον όγκο της προπόνησής τους.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο;
Δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο επάγγελμα που «προκαλεί» έξω επικονδυλίτιδα.
Το κοινό στοιχείο είναι κυρίως ο τρόπος με τον οποίο φορτίζεται το χέρι.
Ένας ελαιοχρωματιστής μπορεί να κάνει εκατοντάδες παρόμοιες κινήσεις μέσα στην ημέρα. Ένας υδραυλικός ή ένας ηλεκτρολόγος χρησιμοποιεί συχνά εργαλεία με δυνατή λαβή και επαναλαμβανόμενες στροφές του αντιβραχίου. Ένας κομμωτής μπορεί να κρατά για ώρες τον καρπό σε συγκεκριμένες θέσεις.
Το ίδιο μπορεί να συμβεί σε κάποιον που γυμνάζεται. Αν αυξήσει απότομα τα βάρη, τις έλξεις, τα curls ή τις ασκήσεις που απαιτούν έντονη λαβή, ο τένοντας μπορεί να βρεθεί ξαφνικά μπροστά σε φορτία που δεν είχε συνηθίσει.
Στα αθλήματα ρακέτας, όπως το τένις και το padel, η τεχνική, το μέγεθος της λαβής, η ένταση των προπονήσεων και μια απότομη αύξηση στον χρόνο παιχνιδιού μπορεί επίσης να έχουν σημασία.
Ακόμη και η εργασία στον υπολογιστή μπορεί να ενοχλήσει ορισμένους ανθρώπους, όχι επειδή το ποντίκι από μόνο του «καταστρέφει» τον τένοντα, αλλά επειδή μπορεί να συνδυάζεται με πολλές ώρες σταθερής ή επαναλαμβανόμενης χρήσης του καρπού.
Δεν είναι λοιπόν απαραίτητο να υπάρχει ένα μεγάλο τραυματικό γεγονός.
Στην πραγματικότητα, αρκετοί ασθενείς δεν μπορούν να θυμηθούν καν την ημέρα που ξεκίνησε το πρόβλημα.
Λένε απλώς: «Στην αρχή με ενοχλούσε λίγο. Μετά άρχισε να πονά περισσότερο».
Αυτή είναι μια πολύ τυπική ιστορία τενοντοπάθειας.
Πώς καταλαβαίνω ότι πρόκειται για έξω επικονδυλίτιδα;
Ο πόνος εντοπίζεται συνήθως στην εξωτερική πλευρά του αγκώνα, κοντά στον έξω επικόνδυλο.
Μπορεί να παραμένει εκεί ή να απλώνεται λίγο πιο κάτω προς το αντιβράχιο.
Οι ασθενείς συχνά αναφέρουν ότι πονάνε όταν προσπαθούν να ανοίξουν ένα βάζο, να στρίψουν ένα πόμολο ή να σηκώσουν μια καφετιέρα.
Η χειραψία μπορεί επίσης να γίνει επώδυνη.
Άλλοι παρατηρούν το πρόβλημα όταν μεταφέρουν μια σακούλα με τον αγκώνα τεντωμένο ή όταν προσπαθούν να σηκώσουν ένα αντικείμενο έχοντας την παλάμη στραμμένη προς τα κάτω.
Πολλές φορές υπάρχει και η αίσθηση ότι η λαβή έχει χάσει δύναμη.
Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο μυς έχει πραγματικά εξασθενήσει σε μεγάλο βαθμό. Ο πόνος από μόνος του μπορεί να περιορίσει το πόσο δυνατά τολμά κάποιος να σφίξει το χέρι του.
Σε περισσότερο προχωρημένες περιπτώσεις, κινήσεις που προηγουμένως γίνονταν χωρίς δυσκολία αρχίζουν να γίνονται ενοχλητικές: χρήση εργαλείων, πληκτρολόγηση, προπόνηση με βάρη ή ακόμη και το να κρατήσει κάποιος ένα φλιτζάνι.
Υπάρχει όμως ένα στοιχείο που χρειάζεται προσοχή.
Η τυπική έξω επικονδυλοπάθεια δεν προκαλεί συνήθως μούδιασμα και μυρμήγκιασμα.
Αν υπάρχουν τέτοια συμπτώματα, χρειάζεται να εξεταστεί μήπως συμμετέχει κάποιο νεύρο ή μήπως ο πόνος προέρχεται από άλλη περιοχή, όπως ο αυχένας.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Στις περισσότερες περιπτώσεις η διάγνωση δεν απαιτεί από την πρώτη στιγμή κάποια πολύπλοκη εξέταση.
Η ιστορία του ασθενούς και μια καλή κλινική εξέταση προσφέρουν συχνά τις σημαντικότερες πληροφορίες.
Μας ενδιαφέρει πότε ξεκίνησε ο πόνος, τι είχε αλλάξει εκείνη την περίοδο και σε ποιες κινήσεις εμφανίζεται.
Έχει αυξηθεί η δουλειά;
Ξεκίνησε κάποιος νέο πρόγραμμα στο γυμναστήριο;
Άλλαξε ρακέτα ή αύξησε σημαντικά τον χρόνο προπόνησης;
Υπάρχει κάποια επαναλαμβανόμενη επαγγελματική δραστηριότητα που συνεχίζεται καθημερινά;
Στην εξέταση εντοπίζουμε την περιοχή ευαισθησίας και ελέγχουμε πώς αντιδρά ο αγκώνας όταν ζητάμε από τους εκτείνοντες του καρπού να δουλέψουν με αντίσταση.
Παράλληλα αξιολογούμε τη δύναμη της λαβής, την κινητικότητα του καρπού και του αντιβραχίου και, όταν χρειάζεται, τον ώμο και τον αυχένα.
Αυτό έχει σημασία γιατί ο πόνος στην έξω πλευρά του αγκώνα δεν είναι πάντα επικονδυλοπάθεια.
Η μαγνητική ή το υπερηχογράφημα δεν αποτελούν υποχρεωτικό πρώτο βήμα.
Μπορούν όμως να είναι χρήσιμα σε ένα πρόβλημα που παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα, όταν η εξέλιξη δεν είναι η αναμενόμενη ή όταν υπάρχει υποψία για σημαντικότερη κάκωση του τένοντα ή διαφορετική παθολογία.
Μήπως τελικά δεν είναι έξω επικονδυλίτιδα;
Αυτό είναι ένα από τα πιο σημαντικά σημεία της αξιολόγησης.
Το γεγονός ότι κάποιος πονά στην εξωτερική πλευρά του αγκώνα δεν σημαίνει ότι ο πόνος προέρχεται υποχρεωτικά από τον κοινό εκτείνοντα τένοντα.
Ένα παράδειγμα είναι η παγίδευση ή μηχανική ευαισθησία του κερκιδικού νεύρου.
Ο πόνος μπορεί να εμφανίζεται κοντά στην ίδια περιοχή, αλλά συχνά εντοπίζεται λίγο χαμηλότερα στο αντιβράχιο και μπορεί να έχει διαφορετική συμπεριφορά στις κλινικές δοκιμασίες.
Μια δεύτερη πιθανότητα είναι ο αυχένας.
Ο ερεθισμός μιας νευρικής ρίζας στην αυχενική μοίρα μπορεί να δώσει πόνο προς το άνω άκρο και ο ασθενής να αντιλαμβάνεται το πρόβλημα κυρίως στον αγκώνα.
Υπάρχουν επίσης μεγαλύτερες κακώσεις ή ρήξεις του εκτείνοντα μηχανισμού. Αυτές είναι σαφώς λιγότερο συχνές, αλλά πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όταν υπάρχει σημαντική αδυναμία ή διαφορετικός τραυματικός μηχανισμός.
Τέλος, δεν πρέπει να ξεχνάμε την ίδια την άρθρωση του αγκώνα.
Οστεοαρθρίτιδα, χόνδρινες βλάβες ή άλλες ενδαρθρικές καταστάσεις μπορεί να προκαλούν πόνο, ειδικά αν συνυπάρχουν δυσκαμψία, περιορισμός της κίνησης ή αίσθημα ότι η άρθρωση «μπλοκάρει».
Ακριβώς γι’ αυτό δεν θεραπεύουμε έναν αγκώνα απλώς επειδή «το σημείο πονά εκεί».
Πρώτα προσπαθούμε να καταλάβουμε από πού πραγματικά προέρχεται ο πόνος.
Μύθοι και αλήθειες για την έξω επικονδυλίτιδα
Ένας από τους πιο συχνούς μύθους είναι ότι πρόκειται απλώς για φλεγμονή.
Στην πραγματικότητα, στις περισσότερες χρόνιες περιπτώσεις έχουμε περισσότερο εικόνα τενοντοπάθειας. Ο τένοντας έχει δεχθεί επαναλαμβανόμενες φορτίσεις και έχει χάσει μέρος της φυσιολογικής ικανότητάς του να ανταποκρίνεται σε αυτές.
Ένας δεύτερος μύθος είναι ότι πρέπει να σταματήσουμε τελείως να χρησιμοποιούμε το χέρι.
Η μείωση μιας πολύ ερεθιστικής δραστηριότητας μπορεί να είναι απολύτως λογική. Το να σταματήσει όμως για μεγάλο διάστημα κάθε φόρτιση δεν βοηθά τον τένοντα να γίνει πιο ανθεκτικός.
Το ίδιο ισχύει για την άσκηση.
Το γεγονός ότι ένας τένοντας πονά δεν σημαίνει ότι απαγορεύεται κάθε άσκηση. Σημαίνει ότι πρέπει να βρεθεί η κατάλληλη δόση.
Άλλος ασθενής μπορεί να χρειάζεται πολύ χαμηλό αρχικό φορτίο. Άλλος να μπορεί να ξεκινήσει αρκετά πιο δυναμικά.
Συχνά επίσης χρησιμοποιούνται επιαγκωνίδες.
Σε κάποιους ανθρώπους μπορούν πράγματι να μειώσουν προσωρινά την ενόχληση κατά τη δραστηριότητα. Δεν αλλάζουν όμως μόνες τους την ικανότητα του τένοντα και δεν αντικαθιστούν το πρόγραμμα αποκατάστασης.
Το ίδιο ισχύει και για τις ενέσιμες θεραπείες.
Μπορεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις να έχουν θέση, αλλά δεν πρέπει να δημιουργείται η εντύπωση ότι μια ένεση διορθώνει από μόνη της ολόκληρο το πρόβλημα.
Αν το χέρι επιστρέψει στις ίδιες απαιτήσεις χωρίς να έχει αποκτήσει ξανά επαρκή δύναμη και αντοχή, η πιθανότητα υποτροπής παραμένει.
Γιατί σε κάποιους γίνεται χρόνιο πρόβλημα;
Μερικοί άνθρωποι ταλαιπωρούνται για λίγες εβδομάδες.
Άλλοι φτάνουν στο φυσικοθεραπευτήριο και λένε ότι ο αγκώνας τούς πονά εδώ και έξι μήνες ή έναν χρόνο.
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο δεύτερος έχει «πολύ μεγαλύτερη ζημιά».
Συχνά έχει δημιουργηθεί ένας κύκλος.
Ο τένοντας ενοχλείται. Ο ασθενής μειώνει λίγο τη δραστηριότητα. Ο πόνος πέφτει.
Μόλις αισθανθεί καλύτερα επιστρέφει ακριβώς στο προηγούμενο φορτίο.
Ο τένοντας όμως δεν έχει προλάβει να ξανακερδίσει την αντοχή του και ο πόνος επιστρέφει.
Άλλες φορές συμβαίνει το αντίθετο.
Ο άνθρωπος φοβάται τόσο πολύ να χρησιμοποιήσει το χέρι ώστε σταματά σχεδόν κάθε δραστηριότητα. Ο πόνος μπορεί να μειώνεται, όμως παράλληλα μειώνεται και η ικανότητα του τένοντα να διαχειρίζεται φορτίο.
Όταν προσπαθήσει αργότερα να επιστρέψει στις προηγούμενες δραστηριότητες, ακόμη και ένα μέτριο φορτίο μπορεί να του φαίνεται υπερβολικό.
Υπάρχει και ένα τρίτο σενάριο.
Η θεραπεία μειώνει προσωρινά τον πόνο, αλλά κανείς δεν έχει αλλάξει αυτό που τον προκαλούσε.
Ο τεχνίτης συνεχίζει να κάνει την ίδια εργασία με τον ίδιο τρόπο.
Ο αθλητής επιστρέφει αμέσως στην ίδια ένταση.
Ο ασκούμενος ξαναπιάνει τα ίδια κιλά.
Σε τέτοιες περιπτώσεις δεν είναι παράξενο να επανεμφανιστούν τα συμπτώματα.
Ο ρόλος της φυσικοθεραπείας στην έξω επικονδυλίτιδα
Ο βασικός στόχος της φυσικοθεραπείας δεν είναι απλώς να γίνει λιγότερο ευαίσθητο το σημείο στον έξω επικόνδυλο.
Θέλουμε ο τένοντας να μπορεί ξανά να κάνει τη δουλειά του.
Η έξω επικονδυλοπάθεια αφορά συχνά την κοινή έκφυση των εκτεινόντων του καρπού και των δακτύλων, με συχνή συμμετοχή του βραχέος κερκιδικού εκτείνοντα του καρπού, του Extensor Carpi Radialis Brevis – ECRB.
Ο μηχανισμός αυτός δουλεύει κάθε φορά που σταθεροποιούμε τον καρπό ενώ πιάνουμε δυνατά ένα αντικείμενο.
Γι’ αυτό ακόμη και μια κίνηση που φαίνεται ότι αφορά μόνο τα δάκτυλα μπορεί να φορτίζει έντονα την περιοχή του αγκώνα.
Η αποκατάσταση ξεκινά από το πόσο μπορεί σήμερα να ανεχθεί ο τένοντας.
Δεν ζητάμε από τον ασθενή να σταματήσει να χρησιμοποιεί το χέρι του. Αναζητούμε όμως τις κινήσεις που αυτή την περίοδο ξεπερνούν τη δυνατότητα του τένοντα.
Μπορεί για λίγο να χρειαστεί να μειωθεί η πολύ δυνατή λαβή, η μεταφορά βαριών αντικειμένων με τεντωμένο αγκώνα ή η συνεχής χρήση εργαλείων που απαιτούν ταυτόχρονα σφίξιμο και στροφή.
Το ίδιο μπορεί να συμβεί με ορισμένες ασκήσεις στο γυμναστήριο ή με επαναλαμβανόμενα χτυπήματα ρακέτας.
Η λέξη-κλειδί όμως είναι τροποποίηση, όχι ακινησία.
Στόχος είναι να μειωθεί προσωρινά ένα υπερβολικό φορτίο και στη συνέχεια να επανέλθει οργανωμένα.
Manual Therapy και μαλακοί ιστοί
Το Manual Therapy μπορεί να βοηθήσει όταν υπάρχει αυξημένη τάση στους εκτείνοντες του αντιβραχίου, επώδυνα μυϊκά σημεία ή περιορισμός στην κινητικότητα του αγκώνα, του αντιβραχίου και του καρπού.
Ανάλογα με το περιστατικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί δουλειά στους μαλακούς ιστούς, κινητοποίηση της άρθρωσης του αγκώνα ή του καρπού και τεχνικές στην κερκιδοωλένια περιοχή.
Σε ορισμένους ασθενείς έχουν θέση και οι Mobilization With Movement – MWM.
Η λογική τους είναι ενδιαφέρουσα: ενώ εφαρμόζεται μια συγκεκριμένη κινητοποίηση στην άρθρωση, ο ασθενής δοκιμάζει την κίνηση που πριν πονούσε, για παράδειγμα μια δυνατή λαβή.
Αν η κίνηση γίνεται πιο άνετα, η τεχνική μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέρος της συνολικής θεραπείας.
Δεν προσπαθούμε όμως να «λιώσουμε» τον τένοντα με δυνατή πίεση.
Ένας πολύ ευερέθιστος τένοντας δεν χρειάζεται απαραίτητα περισσότερη τοπική επιθετικότητα.
Το Manual Therapy είναι κυρίως ένας τρόπος να μειωθεί προσωρινά ο πόνος ή κάποιοι μηχανικοί περιορισμοί, ώστε ο ασθενής να μπορέσει να περάσει καλύτερα στην ενεργητική θεραπεία.
Νευροδυναμική κινητοποίηση
Όταν η κλινική εξέταση δείχνει ότι υπάρχει συμμετοχή του κερκιδικού νεύρου, το θεραπευτικό πλάνο αλλάζει.
Μπορεί τότε να χρησιμοποιηθεί νευροδυναμική κινητοποίηση.
Οι τεχνικές αυτές έχουν στόχο να βελτιώσουν την ολίσθηση και τη μηχανική ανοχή του νευρικού ιστού.
Δεν χρησιμοποιούνται επειδή κάποιος έχει απλώς τη διάγνωση tennis elbow.
Χρησιμοποιούνται όταν υπάρχουν συγκεκριμένα ευρήματα που δείχνουν ότι το νεύρο συμμετέχει πραγματικά στη συμπτωματολογία.
Διαμαγνητική αντλία
Η διαμαγνητική αντλία μπορεί να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά, ιδιαίτερα σε πιο επώδυνες φάσεις.
Τα συστήματα αυτά χρησιμοποιούν υψηλής έντασης παλμικά μαγνητικά πεδία και διαθέτουν διαφορετικά θεραπευτικά πρωτόκολλα.
Σε ορισμένα συστήματα υπάρχει και δυνατότητα τοπικής εφαρμογής σκευάσματος, η οποία περιγράφεται ως διαμαγνητική μεταφορά ή «molecular implantation». Όταν χρησιμοποιείται φαρμακευτικό ή αντιφλεγμονώδες σκεύασμα, αυτό γίνεται σύμφωνα με τις κατάλληλες ιατρικές οδηγίες.
Εδώ όμως χρειάζεται σαφής διάκριση.
Η επιστημονική τεκμηρίωση ειδικά για την έξω επικονδυλοπάθεια παραμένει περιορισμένη σε σχέση με άλλες περισσότερο μελετημένες παρεμβάσεις.
Γι’ αυτό η διαμαγνητική θεραπεία χρησιμοποιείται ως συμπληρωματικό εργαλείο και όχι σαν υποκατάστατο της άσκησης και της προοδευτικής φόρτισης.
Θεραπεία με Laser
Το θεραπευτικό Laser μπορεί επίσης να ενταχθεί στο πρόγραμμα.
Σε έναν επώδυνο αγκώνα ο άμεσος στόχος είναι κυρίως η ανακούφιση και η μείωση της τοπικής ευαισθησίας, έτσι ώστε ο ασθενής να μπορεί να κινηθεί και να ασκηθεί πιο άνετα.
Για την έξω επικονδυλοπάθεια υπάρχει μεγαλύτερος όγκος βιβλιογραφίας σχετικά με τη φωτοβιοτροποποίηση σε σχέση με αρκετές άλλες τενοντοπάθειες.
Παρόλα αυτά, τα αποτελέσματα εξαρτώνται σημαντικά από τις παραμέτρους εφαρμογής: μήκος κύματος, δόση, ισχύς και θεραπευτικό πρωτόκολλο.
Άρα και εδώ δεν μιλάμε για μια συσκευή που από μόνη της «αναγεννά» έναν τένοντα.
Είναι ένα πιθανό συμπληρωματικό εργαλείο.
Κρουστικά κύματα – Shockwave Therapy
Τα κρουστικά κύματα έχουν περισσότερο ενδιαφέρον όταν το πρόβλημα έχει γίνει χρόνιο.
Δεν είναι απαραίτητα η πρώτη επιλογή για έναν αγκώνα που ξεκίνησε να πονά πριν από λίγες ημέρες και είναι εξαιρετικά ευερέθιστος.
Σε επίμονες τενοντοπάθειες όμως μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μέρος του θεραπευτικού πλάνου.
Η εφαρμογή δημιουργεί ένα ελεγχόμενο μηχανικό ερέθισμα στην περιοχή του τένοντα. Οι επιδράσεις που μελετώνται αφορούν τόσο τη νευροτροποποίηση του πόνου όσο και βιολογικούς μηχανισμούς που σχετίζονται με την προσαρμογή του ιστού.
Τα αποτελέσματα δεν είναι ίδια σε όλους.
Έχει σημασία πόσο καιρό υπάρχει το πρόβλημα, ποιος ασθενής επιλέγεται και ποιο πρωτόκολλο χρησιμοποιείται.
Και κυρίως, τα κρουστικά δεν αντικαθιστούν την προοδευτική φόρτιση.
Ένας τένοντας μπορεί να γίνει λιγότερο επώδυνος, αλλά αν δεν ξαναχτίσει την ικανότητά του να δέχεται φορτίο, η θεραπεία παραμένει ελλιπής.
Dry Needling και μυοπεριτονιακά Trigger Points
Σε χρόνιες περιπτώσεις συχνά βρίσκουμε αυξημένη τάση στους εκτείνοντες του αντιβραχίου και επώδυνα μυοπεριτονιακά σημεία.
Όταν η πίεση ενός τέτοιου σημείου αναπαράγει ένα μέρος του γνώριμου πόνου, το Dry Needling / IMS μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε επιλεγμένους ασθενείς.
Ο στόχος εδώ είναι να μειωθεί η μυοπεριτονιακή συνιστώσα του προβλήματος και να γίνει ευκολότερη η κίνηση και η άσκηση.
Δεν θεωρούμε όμως ότι μια βελόνα στον μυ αποτελεί θεραπεία της ίδιας της τενοντοπάθειας.
Είναι ακόμη ένα εργαλείο μέσα στο συνολικό πρόγραμμα.
Προοδευτική φόρτιση του τένοντα – το σημαντικότερο κομμάτι
Εδώ βρίσκεται ουσιαστικά η καρδιά της μακροχρόνιας αποκατάστασης.
Ο τένοντας πρέπει να ξαναμάθει να δέχεται φορτίο.
Στην αρχή, όταν η περιοχή είναι αρκετά ευαίσθητη, μπορεί να χρησιμοποιηθούν ισομετρικές συσπάσεις, αρκεί να είναι ανεκτές.
Δεν υπάρχει όμως μία άσκηση που πρέπει να κάνει υποχρεωτικά κάθε ασθενής.
Ούτε υπάρχει ένας αριθμός επαναλήψεων που λειτουργεί για όλους.
Ο πρώτος στόχος είναι να βρεθεί ένα φορτίο στο οποίο ο τένοντας μπορεί να δουλέψει χωρίς σημαντική έξαρση.
Από εκεί και πέρα αυξάνεται σταδιακά η απαίτηση.
Μπαίνει ομόκεντρη και έκκεντρη ενδυνάμωση των εκτεινόντων, αυξάνονται οι αντιστάσεις και δουλεύεται η δύναμη της λαβής.
Προστίθενται ασκήσεις πρηνισμού και υπτιασμού, μεγαλύτερη λειτουργική φόρτιση του καρπού και του αντιβραχίου και, όταν υπάρχει λόγος, ενδυνάμωση του αγκώνα και του ώμου.
Η έκκεντρη άσκηση είναι χρήσιμη και έχει μελετηθεί αρκετά στις τενοντοπάθειες.
Δεν είναι όμως «μαγική».
Σήμερα μας ενδιαφέρει περισσότερο η συνολική αρχή: προοδευτική, επαρκής και ελεγχόμενη φόρτιση.
Ο τένοντας πρέπει να αποκτήσει όχι μόνο δύναμη αλλά και αντοχή.
Αν κάποιος εργάζεται οκτώ ώρες με εργαλεία, δεν αρκεί να εκτελέσει δέκα καλές επαναλήψεις στο φυσικοθεραπευτήριο.
Αν παίζει τένις, πρέπει στο τέλος ο τένοντας να αντέχει επαναλαμβανόμενα γρήγορα φορτία.
Αυτός είναι ο πραγματικός στόχος.
Δεν θεραπεύουμε μόνο τον αγκώνα
Το χέρι δεν λειτουργεί σε απομόνωση.
Σε έναν αθλητή ρακέτας, αν ο ώμος και η ωμοπλάτη δεν συμμετέχουν καλά στην κίνηση, μπορεί να αυξηθούν οι απαιτήσεις που τελικά φτάνουν στον αγκώνα και στον καρπό.
Σε έναν εργαζόμενο μπορεί να υπάρχει διαφορετικό πρόβλημα.
Ίσως χρησιμοποιεί υπερβολικά δυνατή λαβή σε ένα εργαλείο.
Ίσως η θέση του καρπού τον αναγκάζει να δουλεύει συνεχώς σε έκταση.
Ίσως το ίδιο έργο επαναλαμβάνεται για πολλές ώρες χωρίς διαλείμματα.
Γι’ αυτό, όταν υπάρχει λόγος, αξιολογούμε τον καρπό, το αντιβράχιο, τον αγκώνα, τον ώμο και την ωμοπλάτη.
Μπορεί επίσης να μετρηθεί η δύναμη της λαβής και να παρατηρηθεί η πραγματική επαγγελματική ή αθλητική κίνηση.
Η θεραπεία δεν έχει μεγάλη αξία αν ο πόνος μειωθεί για λίγες ημέρες αλλά ο παράγοντας που υπερφορτίζει συνεχώς τον τένοντα παραμένει ακριβώς ο ίδιος.
Επιστροφή στην εργασία και στον αθλητισμό
Ένας ασθενής δεν θεωρείται αποκατεστημένος επειδή κάθεται στην καρέκλα και δεν πονά.
Πρέπει να μπορεί να χρησιμοποιήσει το χέρι του.
Να σφίξει δυνατά.
Να μεταφέρει ένα αντικείμενο.
Να δουλέψει με το εργαλείο που απαιτεί το επάγγελμά του.
Να χρησιμοποιήσει τον υπολογιστή χωρίς να βλέπει τα συμπτώματα να αυξάνονται ξανά κάθε απόγευμα.
Και, αν είναι αθλητής, να επιστρέψει στις πραγματικές κινήσεις του αθλήματός του.
Αυτό γίνεται σταδιακά.
Πριν επιστρέψει κάποιος πλήρως σε τένις ή padel, δεν μας ενδιαφέρει μόνο αν ο αγκώνας είναι ήρεμος το πρωί.
Μας ενδιαφέρει αν αντέχει επαναλαμβανόμενα χτυπήματα, μεγαλύτερη ταχύτητα και μεγαλύτερη διάρκεια χωρίς σημαντική αντίδραση.
Αυτό είναι πολύ διαφορετικό από την απλή απουσία πόνου στην ηρεμία.
Η φυσικοθεραπεία δεν είναι ένα μηχάνημα
Η σύγχρονη φυσικοθεραπεία διαθέτει πολλά εργαλεία.
Η διαμαγνητική αντλία, το Laser, τα κρουστικά κύματα, το Manual Therapy, το Dry Needling και η νευροδυναμική μπορούν, όταν υπάρχει η κατάλληλη ένδειξη, να βοηθήσουν σε διαφορετικά στάδια της θεραπείας.
Δεν είναι όμως η θεραπεία από μόνα τους.
Ένας τένοντας δεν χρειάζεται απλώς να πονά λιγότερο.
Πρέπει να αποκτήσει ξανά την ικανότητα να δουλεύει.
Γι’ αυτό ο πυρήνας της μακροχρόνιας αποκατάστασης παραμένει η σωστή διαχείριση των καθημερινών φορτίων και η προοδευτική ενδυνάμωση του εκτείνοντα μηχανισμού.
Το αποτέλεσμα που θέλουμε δεν είναι ένας αγκώνας που σήμερα, μετά τη συνεδρία, φαίνεται καλύτερος.
Θέλουμε έναν άνθρωπο που μπορεί να χρησιμοποιεί ξανά το χέρι του στην πραγματική ζωή χωρίς κάθε αύξηση δραστηριότητας να ξαναφέρνει το ίδιο πρόβλημα.
Συχνές ερωτήσεις (FAQs)
Θα περάσει μόνη της η έξω επικονδυλίτιδα;
Σε ορισμένους ανθρώπους τα συμπτώματα πράγματι μειώνονται σταδιακά με τον χρόνο.
Αν όμως το χέρι εξακολουθεί καθημερινά να δέχεται το ίδιο υπερβολικό φορτίο ή αν δεν ξανακερδίσει τη χαμένη αντοχή του, το πρόβλημα μπορεί να παραμένει ή να επανέρχεται.
Πρέπει να σταματήσω να χρησιμοποιώ το χέρι μου;
Συνήθως όχι.
Αυτό που χρειάζεται είναι να βρεθούν οι κινήσεις που αυτή την περίοδο είναι υπερβολικές και να τροποποιηθούν.
Η πλήρης ακινησία για μεγάλο διάστημα δεν αποτελεί στόχο της αποκατάστασης.
Μπορώ να συνεχίσω το γυμναστήριο;
Στις περισσότερες περιπτώσεις ναι, με προσαρμογές.
Μπορεί προσωρινά να αλλάξουν ορισμένες ασκήσεις, η αντίσταση, η λαβή ή ο συνολικός όγκος της προπόνησης.
Δεν υπάρχει λόγος να σταματήσει ένας άνθρωπος κάθε σωματική δραστηριότητα επειδή πονά ο αγκώνας.
Είναι χρήσιμη η επιαγκωνίδα;
Σε κάποιους ασθενείς μπορεί να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση σε συγκεκριμένες δραστηριότητες.
Δεν θεραπεύει όμως από μόνη της τον τένοντα και δεν αντικαθιστά το πρόγραμμα φόρτισης.
Πότε χρειάζεται μαγνητική τομογραφία;
Όχι απαραίτητα από την αρχή.
Η μαγνητική έχει περισσότερο νόημα όταν η εικόνα δεν είναι τυπική, όταν τα συμπτώματα επιμένουν παρά την κατάλληλη αντιμετώπιση ή όταν υπάρχει υποψία μεγαλύτερης κάκωσης ή διαφορετικής πάθησης.
Πότε χρειάζεται ένεση ή χειρουργείο;
Οι περισσότερες περιπτώσεις αντιμετωπίζονται συντηρητικά.
Περισσότερο επεμβατικές επιλογές εξετάζονται σε επιλεγμένους ασθενείς και αφού αξιολογηθεί συνολικά η πορεία του προβλήματος και η προηγούμενη θεραπεία.
Πόσο διαρκεί η αποκατάσταση;
Δεν υπάρχει ένας χρόνος που να ισχύει για όλους.
Ένας ασθενής που έχει συμπτώματα λίγων εβδομάδων και μπορεί εύκολα να τροποποιήσει τη δραστηριότητά του είναι διαφορετική περίπτωση από κάποιον που πονά έναν χρόνο και χρησιμοποιεί το χέρι καθημερινά σε βαριά χειρωνακτική εργασία.
Η διάρκεια εξαρτάται από τη χρονιότητα, το επίπεδο ερεθισμού, τις απαιτήσεις του ασθενούς και τη συνέπεια στην αποκατάσταση.
Μπορεί να επανεμφανιστεί;
Ναι.
Ιδιαίτερα αν ο πόνος μειωθεί και ο ασθενής επιστρέψει απότομα στις ίδιες υψηλές απαιτήσεις πριν ο τένοντας ξανακερδίσει αρκετή δύναμη και αντοχή.
Γι’ αυτό ο πραγματικός στόχος της αποκατάστασης δεν είναι απλώς να φύγει το σύμπτωμα.
Είναι να έχει το χέρι ξανά την ικανότητα να κάνει όσα χρειάζεται να κάνει.
